Çanakkale'de son 30 yılda yaşanan hızlı kentleşme, sanayileşme ve altyapı yatırımlarının arazi kullanımına etkisi uydu verilerine yansıdı. 1990 ile 2018 yılları arasındaki dönemi kapsayan verilere göre, il genelinde 13 bin 180 hektar olan yapay alan büyüklüğü 18 bin 623 hektara yükseldi. Bu süreçte yaklaşık 5 bin 443 hektarlık (54 kilometrekare) yeni alan yerleşim, sanayi ve ulaşım altyapısı gibi insan yapımı yüzeylere dönüştü.
28 YILDA 5 BİN 443 HEKTARLIK ALAN DÖNÜŞTÜ
Verilere göre il genelindeki yapay alanlar 28 yıllık süreçte yüzde 41,3 oranında genişledi. Değişimin yakın dönemdeki seyrine bakıldığında, 2006–2018 yılları arasında toplam 1.042 hektarlık yeni yapay alanın kentsel ve endüstriyel kullanıma dahil edildiği görüldü.
MERKEZ İLÇE NÜFUSU YÜZDE 80 ARTTI
Yapılaşma baskısını artıran temel etkenlerden biri nüfus hareketliliği oldu. Çanakkale'nin toplam nüfusu 2007'de 476 bin 128 iken 2025'te yüzde 21 artışla 573 bin 976’ya çıktı. En yüksek artış ise Merkez ilçede kaydedildi.
Çanakkale Merkez nüfusu 2007’de 115 bin 775 iken 2025 yılında 208 bin 613’e ulaşarak 18 yılda yaklaşık yüzde 80 arttı. Nüfus baskısıyla kent merkezi Kepez yönünde büyürken, Dardanos ve Güzelyalı kıyı hattında da yapılaşma yoğunlaştı.
ADALARDA İKİNCİ KONUT VE TURİZM BASKISI
Nüfus artışının dikkat çektiği diğer bölgeler Bozcaada ve Gökçeada oldu. 2007–2025 döneminde Bozcaada nüfusu yüzde 49, Gökçeada nüfusu ise yüzde 31 artış gösterdi.
Aynı dönemde Biga’da yüzde 19, Ayvacık’ta yüzde 17, Lapseki’de yüzde 13 nüfus artışı yaşanırken; Çan, Bayramiç, Yenice, Ezine, Gelibolu ve Eceabat’ta nüfus geriledi veya durağan seyretti.
HER İLÇEDE FARKLI DİNAMİKLER ÖNE ÇIKIYOR
Çanakkale'nin 12 ilçesindeki arazi kullanım dönüşümünün farklı sektörlerden kaynaklandığı belirlendi:
-
Merkez: Üniversite, kamu yatırımları ve Kepez yönündeki konut yapılaşması.
-
Biga: Organize sanayi, enerji yatırımları, liman projeleri ve konut alanları.
-
Lapseki: 1915 Çanakkale Köprüsü ve otoyol bağlantı aksları çevresindeki genişleme.
-
Ayvacık ve Adalar: Küçükkuyu-Assos hattında turizm tesisleri ve ikinci konut yapılaşması.
-
Çan: Sanayi ve enerji tesisleri.
-
Eceabat: Tarihi Alan sınırları dolayısıyla korunması gereken en hassas bölge.
DOĞAL ALANLAR VE TARIM ARAZİLERİ RİSK ALTINDA
Dönüştürülen 54 kilometrekarelik alanın ne kadarının verimli tarım arazilerinden, kıyı ekosistemlerinden ve orman varlığından eksildiğinin tespit edilmesinin, Çanakkale'nin sürdürülebilir çevre ve şehircilik politikaları açısından hayati önem taşıdığı belirtiliyor.
(Haber Merkezi)
