Biga’da yaşayan, bu kadim toprakların havasını soluyan herkesin kalbinde iki kahraman yan yana, omuz omuza durur: Biri Çanakkale Siperleri’nde Mehmetçiğe adını ve ruhunu veren Bigalı Mehmet Çavuş, diğeri ise Millî Mücadele’nin en karanlık günlerinde o adın namusunu canı pahasına savunan Köprülülü Hamdi Bey…

2014 yılında fedakâr bir avuç dava arkadaşımla birlikte Bigalı Mehmet Çavuş’un izini sürmek üzere yola çıktığımda, aslında ömrümün en kutlu vefa yolculuğuna adım attığımı biliyordum. Ancak tarih öyle mukaddes bir zincirdir ki, halkalarını takip ettiğinizde bir kahramanın ayak izleri sizi kaçınılmaz olarak bir diğerine götürür. İşte Mehmet Çavuş’un sadakati, beni bir süre sonra Millî Mücadele’mizin bayraklaşan kaymakamı Köprülülü Hamdi Bey’in aziz hatırasıyla buluşturdu.

RUMELİ’DEN BİGA’YA BİR VATAN SEVDASI

Peki, kimdi bu milletin bağrına bastığı Köprülülü Hamdi Bey?

1888 yılında Rumeli’nin Vardar kıyısındaki Köprülü kasabasında dünyaya geldi. Mekteb-i Mülkiye’yi bitirip genç bir idareci olarak devlete hizmete başladı. Balkan Savaşları’nın acısını Kumanova siperlerinde yaşadı; Edirne, Malkara, Keşan ve Sındırgı’nın ardından 26 Temmuz 1917’de Edremit Kaymakamlığı görevine tayin edildi.

İttihatçı olduğu gerekçesiyle haksızca görevden el çektirildiğinde bir an bile yeise düşmedi. "Vatan işgal altındayken memuriyet aranmaz" diyerek Burhaniye ve Edremit Körfezi’nde dağınık halde bulunan Kuvâ-yi Milliye müfrezelerini teşkilatlandırdı.

Tarihin akışını değiştiren o destansı eylemini ise 26/27 Ocak 1920 gecesi gerçekleştirdi. 40 atlı fedaisiyle Gelibolu Yarımadası’ndaki Fransız işgalinde bulunan Akbaş Cephaneliği’ni bastı; düşmanın silah ve mühimmatını sandallarla Anadolu yakasına, Biga ve Yenice üzerinden Kuva-yi Milliye cephelerine sevk etti.Bu baskın, Anadolu ihtilalinin can damarı oldu.

Akbaş Baskını’nın ardından Biga bölgesinin asayiş ve teşkilatlanmasını yürütürken, İngiliz destekli Anzavur Ahmet çetesinin kanlı saldırısına uğradı. 17 Şubat 1920’de pusuya düşürülerek esir alındı ve 18 Şubat günü Kırkgeçit mevkiinde kalleşçe şehit edildi. Vatanına adadığı ömrünü tamamladığında henüz 34 yaşındaydı.

TARİH TAŞA KAZINMAZSA UNUTULUR: DÖRT SOMUT ÇAĞRI

Tarih sadece kitapların sararmış sayfalarında kalırsa zamanla unutulur. Biz yaşayanların boynundaki borç; o tarihi meydana, sokağa, taşa ve genç zihinlere kazımaktır.

Bigalı Mehmet Çavuş için yıllardır sürdürdüğümüz mücadeleden ve kurumsallaşma tecrübemizden aldığım inançla; Şehit Kaymakamımız Köprülülü Hamdi Bey’in aziz hatırası için hayata geçirilmesini yürekten arzu ettiğim dört teklifimi kamuoyunun ve yetkililerin vicdanına sunuyorum:

1. Kırkgeçit Şehadet Mahalline Anıt ve Kitâbe Yapılması

Hamdi Bey’in al kanının toprağa düştüğü Kırkgeçit mevkisinde bugün maalesef tek bir işaret dahi bulunmuyor. O yoldan gelip geçen binlerce insan, orada bir vatansever mülki amirin şehit edildiğini bilmiyor.En büyük arzum; Kırkgeçit’e, Hamdi Bey’in kahramanlığını ve şehadetini anlatan vakar dolu bir anıt ve kitâbenin dikilmesidir. Taş, unutmayı önler.

2. Kırkgeçit’in Resmi Anma Programına Dâhil Edilmesi

Biga’mızda her yıl şubat ayında Hamdi Bey için resmi bir anma programı icra ediliyor; buna emek veren tüm mülki ve idari erkâna şükranlarımı sunuyorum. Ancak teklifim şudur: Tören sadece ilçe merkezindeki anıt önünde kalmasın. Program, Kırkgeçit’e dikilecek o kitâbenin başında, şehidin toprağa düştüğü yerde sunulacak bir çelenk ve okunacak bir Fatiha ile başlatılsın. Şehit, şehadet mahallinde anılsın.

3. Heykelin Biga Kaymakamlığı Önüne Taşınması

Köprülülü Hamdi Bey’in heykeli bugün hak ettiği merkezi konumda değildir. Bir kaymakamın heykeline en çok yakışan yer, Biga Hükümet Konağı’nın, yani Kaymakamlığın tam önüdür. Kendisinden bir asır sonra o kapıdan içeri giren her mülki idareciye ve her vatandaşa her gün sessizce şunu fısıldaması için: "Bu makamın asıl namusu vatandır!"

4. "Köprülülü Hamdi Bey Derneği"nin Kurulması

Bigalı Mehmet Çavuş Derneği’ni kurarken öğrendiğim en temel hayat dersi şudur: Şahıslar yorulur, fani bedenler göçer; fakat kurumlar yaşar ve yaşatır. Hamdi Bey’in hatırasını yarınlara taşımak, arşiv araştırmaları yapmak ve anma günlerini bir sivil inisiyatifle diri tutmak adına adına bağımsız bir anma ve yaşatma derneği ivedilikle kurulmalıdır.

SON SÖZ: VEFA BORCUMUZDUR

Bu dört arzu; hamasetten uzak, vicdani, tarihi ve ahlaki bir sorumluluktur. Biga’nın iki kutup yıldızından biri olan Şehit Kaymakam Köprülülü Hamdi Bey’e olan borcumuzu ödemek, yalnızca geçmişe bir saygı değil,geleceğe bırakacağımız en şerefli mirastır.

Ruhu şad, mekânı cennet olsun.